
Vriendschap, liefde of teleurstelling: hoe leer je omgaan met deze relaties tussen collega’s? Wat te doen bij conflicten? Hoe ga je om met koppels of ex-partners? Zijn interpersoonlijke relaties productief voor het bedrijf? Enkele inzichten.
Het is altijd delicate materie om persoonlijke relaties op het werk te bespreken. De reden is dat een “persoonlijke relatie” tot de “privé-sfeer” behoort en die laatste is heilig in onze maatschappij. Dit is evident, behalve bij ernstige overtredingen zoals pesterijen, ongepast gedrag, problemen met emotiebeheer, …
Om het duidelijk te zeggen: er bestaat geen Belgische wet die relaties op het werk verbiedt, ongeacht het soort relatie: liefde, vriendschap, … Volgens de arbeidsrechtbank van Brussel: “Intieme relaties tussen personeelsleden zijn geen gegronde reden tot ontslag volgens artikel 35 van de wet van 3 juli 1978, zolang deze persoonlijke en professionele relaties nooit voor kritiek zorgden en het functioneren van het bedrijf niet negatief beïnvloedden.”
Je mag je niet te veel mengen in een relatie of die verbieden, maar elke situatie oogluikend toelaten, is iets anders. Er zijn nuances omdat een werkgever terecht relaties kan “omkaderen.” Veel bedrijven hebben interne “regels” waarin bepaalde aspecten van relaties worden gespecificeerd. Bijvoorbeeld: wanneer een relatie ontstaat tussen collega’s met een hiërarchisch of beoordelingsverband (bv. promoties of loonsverhogingen), is het aan te raden deze relatie bekend te maken. Dit beschermt medewerkers tegen verdenkingen van vriendjespolitiek bij promoties. De hoofdvraag bij relaties tussen collega’s is eenvoudig: hoe blijf je steeds neutraal?
Een andere nuance hangt af van de prestaties van medewerkers die een relatie hebben. Indien een relatie de prestaties beïnvloedt, kan de werkgever bepalen dat deze relatie “schadelijk” is voor het werk en passende maatregelen nemen tot waarschuwing of ontslag toe.
In een steeds meer met sociale media verbonden wereld, waar we elke dag vakantiefoto’s of kinderen van collega’s liken, waar we weten wat collega’s ’s middags eten of hoe het met hun grootouders gaat, wordt het steeds moeilijker de juiste grens te trekken tussen privé en werk. Veel mensen vinden het lastig om privéanecdotes of ochtendruzieën buiten het bedrijf te houden. Zulke gedragingen kunnen de relatie tussen twee collega’s, maar ook het teamklimaat beïnvloeden. Een klant vertelde ons eens in een OpenSpace-workshop: “Toen ik teamleider werd, was ik goed bevriend met een paar collega’s. We hadden afgesproken om onze privélevens niet publiekelijk op het werk te bespreken uit respect. Toch liet een vriend op een keer foto’s zien in de kantine van een avondje “vriendenpret”, waar ik verkleed en licht beschonken was. Hij wilde leuk doen, maar dat ondermijnde mijn gezag volledig. Ik heb hem die affront nooit vergeven en toen ik de kans had, heb ik hem gevraagd naar een ander team te gaan.”
Werkgevers zitten soms in een dilemma. Enerzijds willen ze het onderlinge contact tussen medewerkers stimuleren; daarom bestaan teambuildings om de teamgeest en dus de prestaties te versterken. Anderzijds moet die verbondenheid niet zo ver gaan dat het een vriendengroep of koppel wordt die niet gefocust is op de doelen.
De relevante vraag is dan ook: is vriendschap op het werk productief? Uit een Canadese Accountemps-enquête bij werknemers uit 2015 blijkt van wel. 61% zegt productiever te zijn wanneer ze vrienden hebben onder collega’s. Daarnaast blijkt dat goede vrienden op het werk werknemers gelukkiger maken.
Hoe kijkt men aan tegen vriendschappen en liefdesrelaties op de werkvloer in Europa, Azië en Amerika? Randstad voerde in 2015 een grootschalige studie uit in 30 landen. Interessante conclusies: gemiddeld geven 60% van de medewerkers collega’s meer waarde dan een goed salaris. In China is dat zelfs 88%. Verder geeft een ruime meerderheid aan dat ze ook buiten het werk contact hebben met collega’s en 71% ontwikkelt zelfs sterke vriendschapsbanden met hun peers. Landen verschillen sterk. Zo zegt 93% van de Brazilianen zich dichtbij collega’s en bevriend te voelen, tegenover slechts 20% van de Luxemburgers. Fransen zitten in het midden: 58% heeft buiten het werk contact en 60% sterke vriendschapsbanden. Voor België ontbreken cijfers.
Ook blijkt dat sommige landen meer geneigd zijn tot liefdesrelaties op het werk dan andere, zoals China, India en Maleisië, waar 70% van de mensen al verliefd was op een collega.


