De lucht is niet de limiet. Jij bent dat.

Leren Grenzen Te Stellen in Onze Relaties Met Anderen Betekent Niet Dat We Egoïstisch Zijn.

Het is veeleer leren luisteren naar jezelf en jezelf respecteren. Het is niet gemakkelijk, maar het is mogelijk! Hoe? Door te beginnen met het lezen van het volgende.

Grenzen, De Basis Van Een Gezonde Relatie

Misschien hebben we ’s ochtends wel een broodje in de koelkast in de kantine gelegd en hebben we het ’s middags niet teruggevonden. Iemand is er langsgekomen en heeft het genomen. En we hebben niets gezegd. Misschien hebben we ook al opgemerkt dat een collega op onze parkeerplek staat, en we hebben ook niets gezegd. Of die grap die een beetje te ver gaat, waarbij we glimlachten, maar dachten dat het niet oké was.

Dit zijn allemaal momenten op het werk waar we, net als thuis, onze grenzen moeten stellen. Het gaat niet om machtsverhoudingen, maar om zelfrespect. En het is belangrijk om dat te doen.

Dat legde carrièrecoach Annelies Quaegebeur begin mei uit in een interview. “Gezonde grenzen zorgen ervoor dat je zowel geïsoleerd als verbonden kunt zijn: je beschermt jezelf terwijl je de deur openhoudt voor wat er om je heen gebeurt. Dit maakt het verschil in elke relatie, of die nu privé of professioneel is.”

Waarom Is Dit Voor Sommige Mensen Zo Moeilijk?

Nee zeggen, dat is soms moeilijk! Wanneer we worden gevraagd, kiezen we vaak voor het meest sociaal aanvaardbare antwoord in de ogen van anderen: ” Ja“. Er zijn twee termen in het Engels om deze houding te beschrijven.

De eerste is ” people pleasing“, wat kan worden samengevat als “anderen tevreden stellen”. De andere is ” the disease to please” of de ziekte van willen behagen. Dit is een extreme vorm van people pleasing geworden, bijna een ziekte.

Een ziekte? Ja, omdat de onmacht om je grenzen op het werk te uiten, welke reden er ook voor is (angst om niet geaccepteerd te worden, angst voor afwijzing, behoefte aan erkenning…) en de behoefte om te behagen, echte gevolgen kan hebben in het dagelijks leven. Dit kan variëren van een simpele moeilijkheid tot zelfverloochening en, in extreme gevallen, afhankelijkheid van de mening van anderen en hun goedkeuring. Dit kan leiden tot stress, en zelfs tot diepere depressie of woede.

Enkele Praktische Tips

De Amerikaanse auteur Brené Brown legde in een veelbekeken TEDx-lezing uit dat “het durven stellen van grenzen de moed betekent om van jezelf te houden, zelfs wanneer we het risico lopen anderen teleur te stellen.” En de echte uitdaging is eigenlijk niet het stellen van grenzen, dat is slechts een stap. Maar eerder ze te laten respecteren. Dus, hoe doen we dat? Hoe reageren we als de grens niet gerespecteerd wordt?

• Eerste tip: durf te zeggen wat je voelt. Deel je emoties en je “ongemak” of irritatie.
• Tweede tip, doe dit op een constructieve en geweldloze manier. Leg goed uit dat het niet over de ander gaat, maar over jou. Dat er geen oordeel over de ander is.
• Ten slotte is het grootste advies om je grenzen te stellen bij de eerste kwetsbaarheid die je voelt. Waarom? Om twee vrij eenvoudige redenen. De eerste is dat terugschakelen zeer moeilijk is wanneer gewoonten al zijn gevestigd. Als we maandenlang een taak hebben geaccepteerd of ons privéruimte hebben laten binnenvallen door opmerkingen die we niet leuk vinden, hoe kunnen we die grens dan later nog laten respecteren? De persoon die die grens heeft overschreden, zal het niet begrijpen en zich afvragen “maar dat was eerder oké, waarom ben je van mening veranderd?”. We hebben onze mening niet veranderd, we hebben het gewoon niet op het juiste moment kunnen uitdrukken. De tweede reden is dat een overschreden, maar niet uitgesproken grens, de relatie kan verpesten en vooral zich kan ophopen als een lasagne van wrok en frustraties, wat later moeilijk te verteren is.

De 4 Manieren Om Met Grenzen Om Te Gaan

Niet iedereen heeft dezelfde relatie met de grenzen die we voor onszelf stellen. Sommigen kunnen heel ruim zijn met hun grenzen zonder dat dit een probleem is. Anderen zetten een bordje “verboden toegang” zodra ze zich in hun persoonlijke ruimte bedreigd voelen.
In de arbeidspsychologie onderscheiden we vier verschillende profielen in het omgaan met grenzen.

• Allereerst zijn er de mensen die duidelijke grenzen stellen en deze duidelijk communiceren.
• Vervolgens zijn er degenen wiens grenzen “defensief” zijn en striktere grenzen aan anderen opleggen dan aan zichzelf.
• Sommige mensen hebben eerder “fluctuerende” grenzen. Afhankelijk van de mensen met wie ze omgaan en de plaatsen waar ze zijn, zullen ze de grenzen van hun grenzen verleggen.
• Ten slotte zijn er mensen die nooit communiceren over hun grenzen en dus “onleesbaar” zijn.

In elke interpersoonlijke relatie is het belangrijk te weten wie er tegenover ons staat om onaangename verrassingen te voorkomen. En ook om te weten waar wij zelf staan. Als we manager of HR zijn, is deze analytische vaardigheid des te belangrijker.

Wat Te Doen Als De Grens Niet Wordt Gerespecteerd?

Allereerst, geen stress. We moeten inbreuken op onze grenzen niet beschouwen als mislukkingen. We kunnen ze beter beschouwen als kansen om duidelijker te communiceren wat we verwachten en dus onze vaardigheden op het gebied van grensstelling te verbeteren.

Een ander belangrijk punt: niet iedereen begrijpt onze grenzen volledig (of is er noodzakelijkerwijs mee eens), en dat is op zich niet erg. Wij weten dat ze bestaan voor ons welzijn en we moeten aandringen op het respecteren ervan, want het gaat ook om ons zelfrespect.

Tenslotte komt het voor dat, ondanks herinneringen, sommige mensen blijven aandringen en onze grenzen blijven negeren. Wat te doen tegenover degenen die niet willen begrijpen?

In dat geval is het niet meer aan ons om in te grijpen, maar aan een andere collega, een leidinggevende of HR.

Afhankelijk van de gevallen en de “ernst” van de persoonlijke interacties, kunnen er zelfs disciplinaire beslissingen worden genomen. Maar dit zijn extreme gevallen. In de meeste situaties is een glimlach, een uitleg en een gedeeld “persoonsgebruik” meestal meer dan voldoende.