Wat voor collega ben jij?

Bestaan er verschillende “categorieën” collega’s? Zouden we allemaal in zo’n categorie te plaatsen zijn? Hoe evolueren we samen in de professionele wereld? Hoe veranderen we toxische relaties in positieve? Wat moet je doen of vermijden om gewaardeerd te worden door collega’s? En hoe laat je als HR al die verschillende profielen samenwerken?

Is het mogelijk een betere collega te worden? Deze nieuwsbrief geeft eerste antwoorden.

Elke onderneming is anders, en elke sector verschilt. Elke werknemer heeft zijn eigen persoonlijkheid. Categorieën bestaan dus niet volledig, maar helemaal waar is dat ook weer niet. De bedrijfssociologie, een subdiscipline die in de jaren ’90 ontstond, toonde aan dat in elke menselijke organisatie iedereen vaak een heel specifieke plaats inneemt. Bedrijven vormen hierop geen uitzondering. Dit is ook de conclusie van het gerenommeerde Engelse wervingsbureau Hays, die in 2018 een studie publiceerde waaruit blijkt dat elk bedrijf 12 verschillende profielen kent.
In welk profiel herken jij je? En hoe herken je je collega’s? Hier lees je ook een sleutel tot harmonieuze samenwerking.

Van de nieuwe werknemer tot de stille held

Het eerste profiel is de Nieuwe Werknemer. Iedereen is dat ooit geweest. Het is de persoon die net bij een bedrijf is gekomen, jong afgestudeerd of net in het team gestapt. Zoals bij elke nieuwe taak moet deze nog zijn plek vinden. Vaak lijkt hij wat verloren of op zoek naar informatie. De beste manier om met de “nieuwe werknemer” te werken is je in hem verplaatsen en hem onder je hoede nemen. Alle hulp wordt gewaardeerd en kan een band creëren en misschien ook wat erkenning.

Een ander profiel is de Winnaar. Hays definieert hem als “iemand met een lijst van verwezenlijkingen; rustig en gestructureerd; een geboren leider; een grote aanwinst voor het bedrijf.” Ken je zo iemand? Wees blij en leer van hem. En blijf hem uiteraard ondersteunen.

De derde categorie is de Stille Held. Iemand die zijn werk rustig en efficiënt doet. Meestal vind je hem achter zijn computer of dossier in plaats van aan het koffiezetapparaat om te vertellen wat hij gisteren gedaan heeft. Deze mensen worden vaak onderschat, maar zijn onmisbaar. Ze zijn het smeermiddel van het bedrijf. Hoe werk je goed met hen samen? Laat hen voelen dat hun werk telt, dat ze niet vergeten zijn en betrek hen eventueel bij beslissingen.

Van mentor tot komiek

De vierde is de Mentor. Hij heeft een rijke professionele ervaring die hij niet perse nadrukkelijk wil tonen. Wat telt, is dat hij zijn kennis deelt en anderen onder zijn hoede neemt. Heb je een collega met duidelijk veel wijsheid en ervaring? Houd dan je mond en luister.

De vijfde categorie is de Veteraan. Die was er al voor jou en behoort tot het meubilair. Hij kent de hele geschiedenis van het bedrijf en kan je vertellen wie wat droeg op het personeelsfeest van 10 oktober 1996. Het is belangrijk deze personen bij dagelijkse gesprekken te betrekken om generatiekloven te voorkomen. Een persoonlijke “Wikipedia” is een enorme aanwinst.

De zesde is de Bondgenoot. Iemand op wie je kunt rekenen zonder oordeel en bijna altijd. Vriendschap op het werk is zeldzaam, bondgenoten ook. Koester die relatie en maak ze zo soepel en duurzaam mogelijk.

Iedereen is niet zo grappig als Chandler Bing (Friends), maar elk bedrijf kent minstens één Komiek. Hij zorgt voor een luchtige sfeer en een positieve vibe, en kan spanningen ontmijnen. Let alleen op zijn grenzen: niet alles kan je overal en met iedereen grappig maken, zeker niet op het werk.

Minder flatteuze profielen

De genoemde zes profielen zijn vrij positief, maar er zijn ook minder aangename types. Hays onderscheidt er nog zes, die de lijst van bedrijfscategorieën vervolledigen.
Eerst is er de Roddeltante. Iemand die zonder moeite verhalen verzint (vaak kwetsend) of roddels verspreidt over afwezige collega’s. Hiermee plaatst hij zichzelf graag in de spotlight. Dit soort collega’s is lastig. Het beste is hen te volgen zonder zelf het verhaal door te vertellen. Word geen schakel in een negatieve ketting. Wees kritisch en voorzichtig met wat je hoort als deze collega erbij is.

De achtste categorie is de Vleier. We kennen er allemaal wel één. Hij complimenteert voortdurend de baas, het management of de directie. Het lastige is dat je nooit weet of de leiding deze persoon echt gebruikt of waardeert. Ben jij geen vleier, herken er dan een en laat hem met rust.

Dan is er de Mopperkont. Niets is ooit goed, snel genoeg of efficiënt. Altijd een mening, meestal negatief. Vol frustraties (soms terecht, soms ingebeeld) probeert hij je mee te slepen in zijn visie. De mopperkont is niet per se slecht, maar voelt zich niet goed op zijn plek. Het beste is het positieve te benadrukken, maar verlies geen tijd met proberen hem te overtuigen van iets. Dat lukt waarschijnlijk toch niet.

De politicus en de luiaard

Een van de laatste is de Politicus. Altijd in campagne. Deze heeft altijd een plan en laat zich door niets of niemand tegenhouden. “Pas op!”, adviseert Hays, “Weet van wie je moet oppassen en neem alles wat de politicus zegt met een korreltje zout, want hij handelt steeds uit zijn eigen belang.”

Tot slot is er de Luiaard. Wat bijzonder is, is dat hij altijd druk en overbelast lijkt, maar in werkelijkheid weinig doet en zoveel mogelijk zijn taken afschuift. Hij wekt de indruk dat hij de groep helpt. “Als zijn gedrag geen impact heeft op jou of jouw team, negeer hem dan. Heeft het wel invloed, rapporteer het dan. Ben je zijn leidinggevende, volg hem dan nauwgezet, stel duidelijke deadlines en doelen,” besluit Hays.

En ik?

We zien dat bedrijfssociologie complex is en eigenlijk onze dagelijkse sociologie weerspiegelt, met goede en slechte kanten, goedbedoelende mensen maar ook velen die enkel voor zichzelf draaien. Welk profiel je ook hebt en welke mensen jou omringen, wees voorzichtig met snelle oordelen. Al deze profielen zijn in bijna elk bedrijf aanwezig en soms evolueren die ook.

Daarnaast is het belangrijk te benadrukken dat het de verantwoordelijkheid is van iedere medewerker om het beste van zichzelf te geven, maar dat het aan HR en/of managers is om deze diversiteit te managen en te zorgen dat iedereen zich goed voelt binnen het bedrijf.